Thực phẩm chức năng-dược thực phẩm trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Thứ hai - 17/06/2019 08:41
Khi dân số già đi và đối mặt với nhiều bệnh liên quan đến lối sống hiện đại, mối quan tâm của con người đến sức khỏe ngày càng trở nên quan trọng. Xã hội ngày nay nhận thức rõ hơn về tác dụng phụ tiềm tàng của thuốc và đang tìm kiếm các phương pháp điều trị thay thế ôn hòa và tốt hơn. Do đó, đã có rất nhiều nghiên cứu phục vụ cho việc sử dụng các hợp chất tự nhiên trong phòng ngừa các bệnh khác nhau và duy trì sức khỏe. Trong số các sản phẩm tự nhiên được nghiên cứu nhiều nhất là nấm dược liệu với giá trị dinh dưỡng cao và các đặc tính tăng cường sức khỏe.
Linh chi Thủ Dầu Một
Linh chi Thủ Dầu Một

Thực phẩm chức năng-dược thực phẩm trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng

                                                                                                            

TS. Nguyễn Thị Liên Thương

Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm, Đại học Thủ Dầu Một


 

 

Khu nghiên cứu công nghệ nuôi trồng nấm Đông trùng hạ thảo phục vụ chiết xuất dược liệu tại Đại học Thủ Dầu Một

1.Thực phẩm chức năng và dược thực phẩm

Các tổ chức y tế quốc tế khuyến nghị 1) hạn chế lượng năng lượng từ chất béo và 2) chất béo thay đổi tiêu thụ từ chất béo bão hòa đến chất béo không bão hòa. Chế độ ăn uống nên giàu trái cây, rau, các loại đậu, ngũ cốc và các loại hạt trong khi lượng đường và muối cần hạn chế. Bằng cách áp dụng lời khuyên này và tránh lối sống ít vận động chúng ta có thể đạt được sự cân bằng năng lượng và cân nặng khỏe mạnh và giảm nguy cơ mắc một số bệnh (WHO, 2004).

Vai trò chính của chế độ ăn uống là cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho nhu cầu trao đổi chất của cơ thể con người, ngăn ngừa suy dinh dưỡng, tạo cảm giác no và mang lại lợi ích sức khỏe tối ưu và ngăn ngừa bệnh tật (Alkerwi, 2014).

Dựa trên các minh chứng mạnh mẽ về sự liên hệ giữa chất lượng của chế độ ăn uống với chất lượng cuộc sống từ những tiến bộ của khoa học và công nghệ thực phẩm, các khái niệm thực phẩm mới đã được ra đời, bao gồm thực phẩm chức năng và dược thực phẩm.

Thực phẩm chức năng là thực phẩm bao gồm các thành phần tự nhiên và ngoài giá trị dinh dưỡng còn tăng cường sức khỏe và chất lượng cuộc sống, giảm nguy cơ mắc bệnh (El Sohaimy, 2012). Dược thực phẩm được DeFelice mô tả lần đầu tiên vào năm 1989 được định nghĩa là một loại thực phẩm (hoặc một phần của thực phẩm) mang lại lợi ích y tế hoặc sức khỏe, bao gồm cả việc phòng ngừa và điều trị bệnh bệnh (El Sohaimy, 2012). Do đó, vai trò của thực phẩm chức năng chủ yếu liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh, trong khi dược thực phẩm thường được tiêu thụ để tăng cường sức khỏe, thông qua việc phòng ngừa hoặc điều trị các bệnh và các rối loạn sức khỏe (El Sohaimy, 2012 ; Ghosh, Bagchi, & Konishi, 2014). Dược thực phẩm có thể là một chiết xuất thực phẩm, một hợp chất tự nhiên hoặc một chất dinh dưỡng có thể ở dạng dược phẩm (thuốc viên, thuốc viên, v.v ví dụ, resveratrol, curcumin, vitamin E.) trong một chế độ dinh dưỡng đặc biệt cho người sử dụng (Gupta, Chauhan, Mehla, Sood, & Nair, 2010; Sikora, Scapagnini, & Barbagallo, 2010; Silk & Smoliga, 2014). Cần phân biệt dược thực phẩm với các loại dược phẩm càn được bác sĩ chỉ định và kê đơn trong điều trị bệnh. Do đó, khái niệm về thực phẩm chức năng và dược thực phẩm nằm giữa khái niệm về thực phẩm và dược phẩm (Smith & Charter, 2011).

 

2. Các công thức sản phẩm từ nấm dược liệu trên thị trường

Ngày nay, một số thực phẩm bổ sung từ nấm đã có sẵn trên thị trường. Chúng bao gồm i) quả thể nấm dạng bột, chiết xuất từ quả thể nấm; ii) các chế phẩm bột nấm từ  sinh khối nấm; iii) sinh khối hoặc chiết xuất từ dịch nuôi cấy; iv) nấm mọc tự nhiên, sấy khô nấm thân dưới dạng viên

và v) bào tử và chiết xuất từ bào tử nấm (Wasser, 2014).

Bảng 1 liệt kê một số công thức dược phẩm trên thế giới có sẵn trên thị trường và mục đích sử dụng của chúng, bao gồm một số nghiên cứu khoa học được thực hiện với một số sản phẩm thương mại có sẵn

Trong các sản phẩm từ nấm dược liệu này, phổ biến và thành công nhất là các sản phẩm từ nấm linh chi đỏ G. lucidum và đông trùng hạ thảo Cordyceps sp nhằm tăng cường hệ thống miễn dịch, tăng sức khỏe của người dùng và bệnh nhân ung thư song song với các liệu pháp thông thường.

 

Sản phẩm

Công dụng (theo công bố của nhà cản xuất)

Nấm dược liệu

Tham khảo

Agaricus blazei Capsules (or Royal Sun Agaricus or ABM)

 Hỗ trợ sức đề kháng bệnh

 Agaricus blazei

- Cordyceps spp.

 Cordyceps spp. Aloha Medicinals. Agaricus blazei. http:// www.alohamedicinals.com/agaricus

Agarikon.1

Tăng cường sức đề kháng

 Agaricus blazei

- Ganoderma lucidum - Grifola frondosa - Lentinula edodes - Pleurotus ostreatus

 Myko San Health from Mushrooms. Agarikon.1, Hỗ trợ sức khỏe bệnh nhân ung thư. http://mykosan.com/agarikon-1-medicinalmushrooms-cancer/ Accessed 19.03.17

Concord Sunchih GPSP

- Hỗ trợ và tăng cường hệ thống miễn dịch; - Giúp cải thiện sức khỏe- Giảm các triệu chứng dị ứng hoặc sốt;         - Giảm ho; - Giảm các triệu chứng / hội chứng tiền kinh nguyệt; - Giảm mất ngủ;- Giảm đau tạm thời khỏi đau thấp khớp dạng thấp; - Giảm các triệu chứng cúm / cúm;- Giảm căng thẳng thần kinh, căng thẳng và lo lắng nhẹ; - Giảm đau nửa đầu tạm thời; - Duy trì sức khỏe của mao mạch; - Giảm các triệu chứng mãn kinh; - Hỗ trợ trong việc duy trì lưu thông ngoại vi; - Giúp hỗ trợ tim khỏe mạnh, huyết áp khỏe mạnh bình thường, mức cholesterol khỏe mạnh bình thường, lượng đường trong máu bình thường và hệ hô hấp khỏe mạnh;

- Ganoderma lucidum

 

Concord Mushroom Supplements. Sunchih GPSP. http://www.concordhealth.net/product/- sunchih-gpsp Accessed 19.03.2017

Didanosine (Videx and Videx EC)

 Được sử dụng cùng với các loại thuốc khác để điều trị nhiễm virut gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV), thông qua việc giảm HIV trong máu

Hợp chất tổng hợp tương tự hợp chất của ĐTHT Cordyceps

University of California, San Francisco. Susa Coffey, MD, Didanosine (Videx). http://hivinsite.ucsf.edu/InSite?page¼ar01-02 Accessed 19.03.2017

GanoPoly®

Hữu ích cho việc hỗ trợ phục hồi sau khi bị bệnh; - Hỗ trợ hệ thần kinh khỏe mạnh và chất lượng giấc ngủ; - Tạo sự bình tĩnh và cảm giác hạnh phúc; - Có lợi cho chức năng kinh nguyệt khỏe mạnh; - Hỗ trợ sức khỏe của tim và mạch máu; - Hỗ trợ hệ thống miễn dịch khỏe mạnh; - Bảo vệ cơ thể chống lại tổn thương tế bào; - Giúp hỗ trợ cân bằng cholesterol bình thường và lượng đường trong máu;

- Ganoderma lucidum kết hợp với ĐTHT Cordyceps

Gano Shopping. GanoPoly. http://www. ganoshopping.com/category.php?id_ category¼5 Accessed 19.03.2017

LifeShield™ Immune Support

Hỗ trợ hệ miễn dịch

 Ganoderma lucidum

New Chapter. LifeShield Immune Support. http://www.newchapter.com/mushrooms/ lifeshield-immune-support Accessed 19.03.2017

Mycoformulas Endurance™

Tăng cường trao đổi năng lượng tế bào, chống oxy hóa

 Cordyceps

Myco Formulas. Mycoformulas Endurance. http://mycoformulas.com/endurancemushroom-supplements.html Accessed 19.03.2017

Mycoformulas Immune™

 Tăng cường hệ miễn dịch

 Ganoderma lucidum

Myco Formulas. Mycoformulas Immune. http://mycoformulas.com/immunitymushroom-supplements.html Accessed 19.03.2017

ReishiMax GLP®

-Tăng cường hệ miễn dịch; - Bảo vệ gan;- Cân bằng ổn định đường huyết;- Cải thiện chất lượng giấc ngủ và sức khỏe cơ thể

 well-being

 Ganoderma lucidum

Nu Skin. ReishiMax GLP® https://www.nuskin.com/en_ID/products/ pharmanex/shop_all_categories/ immune_support/41003519.html Accessed 19.03.2017

 

3. Một số vấn đề khi phát triển các sản phẩm thực phẩm chức năng/ dược thực phẩm từ nấm

Việc phát triển các vùng trồng nấm dược liệu đóng vai trò quan trọng trong sản xuất các sản phẩm thực phẩm chức năng/ dược thực phẩm từ nấm. Chất lượng sản phẩm quyết định bởi chất lượng nấm nguyên liệu. Cần có quy trình nuôi trồng nấm dược liệu đúng đắn để duy trì hàm lượng dược chất trong nấm. Việc sử dụng các chất bảo vệ thực vật và nguyên liệu không an toàn trong nuôi trồng nấm nhằm hạ chi phí sản xuất sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới sự an toàn trong sử dụng nấm và ngăn sự hình thành các dược chất cần thiết hỗ trợ sức khỏe, và dẫn đến hệ lụy tạo ra các tồn dư có hại trong sản phẩm cuối. Do đó cần có các vùng sản xuất nguyên liệu nấm sạch, ổn định về chất lượng và số lượng khi phát triển các sản phẩm từ nấm dược liệu. Các nguồn nấm sản xuất và cả nhập khẩu cần được kiểm tra kỹ lưỡng về dược chất, độ an toàn theo đúng quy chuẩn trước khi đưa vào sản xuất.

 Công nghệ chiết xuất là một trong yếu tố quan trọng do các thành phần tạo nên dược tính trong nấm có thể dễ bị phân hủy mất đi khi quy trình chiết xuất không thích hợp. Việc lựa chọn các phương pháp chiết xuất không hóa có hại là cần thiết để đảm bảo không tồn dư các chất trong sản phẩm. Các phương pháp chiết nhiệt độ thấp, chân không tiêu tốn chi phí chiết hơn so với các phương pháp chiết thông thường, tuy nhiên lại tạo ra dịch chiết đem lại hiệu quả cao về hiệu quả và tác dụng sản phẩm

Việc sử dụng các sản phẩm từ nấm dược liệu đã được chứng minh sự an toàn không độc tính, và căn cứ vào các minh chứng khoa học rõ ràng là cần thiết. Ở người bệnh đang sử dụng các loại thuốc điều trị, sự tương tác giữa các loại thuốc điều trị và các sản phẩm này cũng cần được nghiên cứu rõ ràng để việc sử dụng các loại thực phẩm chức năng, sản phẩm chăm sóc sức khỏe được đúng đắn và hiệu quả
 

Tham khảo

Functional foods based on extracts or compounds derived from mushrooms

F.S. Reis et al. / Trends in Food Science & Technology 66 (2017) 48-62 , Filipa S. Reis, Anabela Martins, M. Helena Vasconcelos, Patricia Morales , Isabel C.F.R. Ferreira.

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây